Jednostki naukowe

Dla nauki

Pracujemy z uczelniami i instytutami od ponad dwudziestu lat. Uruchamiamy laboratoria badawcze od zera, przenosimy metodologię i spisujemy procedury, po których zespół prowadzi pomiary samodzielnie. Osobno prowadzimy projekty łączące kilka jednostek, pomagamy znaleźć program finansowania i bierzemy na siebie przygotowanie dokumentacji.

Cztery składowe

Laboratorium jako jednostka epistemiczna.

Laboratorium jest czymś więcej niż stanowiskiem pomiarowym na stanie katedry. To środowisko, w którym spotykają się pytania badawcze, metody, aparatura, procedury i dane, i w którym kompetencja przechodzi na kolejny rocznik zespołu. W tym sensie mówimy o jednostce epistemicznej: o miejscu, które uczestniczy w wytwarzaniu, weryfikowaniu i porządkowaniu wiedzy, a nie tylko w jej zbieraniu.

Takie laboratorium pozostaje w relacji z innymi ośrodkami: korzysta z ich dorobku i pozwala porównywać wyniki, o ile procedury są uzgodnione. Dlatego rozmowę zaczynamy od obszaru badań i planowanych metod, a decyzje o aparaturze i organizacji pracy wynikają z tych ustaleń. Cztery składowe niżej są praktycznym wymiarem takiego ujęcia.

Integracja aparatury i sygnałów

Okulografia, EEG, przewodnictwo skórne i mimika wchodzą na wspólną oś czasu, razem z aparaturą, którą jednostka ma już na stanie. Pomiar multimodalny jest punktem wyjścia, bo pojedynczy kanał rzadko rozstrzyga pytanie badawcze.

Metody dobrane do pytania badawczego

Operacjonalizacja, dobór wskaźników i plan analizy powstają przed pierwszym pomiarem. Konfiguracja stanowiska wynika z tych ustaleń, ponieważ aparatura dobrana wcześniej zawęża pytania badawcze do tych, na które akurat potrafi odpowiedzieć.

Procedury operacyjne

Protokół sesji, kalibracja, kontrola jakości danych i postępowanie z artefaktami są spisane i obowiązują niezależnie od osoby prowadzącej pomiar. Ten sam dokument trafia do części metodologicznej publikacji i do szkolenia kolejnego rocznika.

Wsparcie i networking naukowy

Po uruchomieniu zostaje serwis aparatury i konsultacja metodologiczna przy kolejnych projektach. Jednostka wchodzi do grona zespołów pracujących na porównywalnej aparaturze, co otwiera wspólne protokoły, konsorcja i porównywalność wyników między ośrodkami.

Wdrożenie

Laboratorium badawcze od zera.

Od pytania badawczego do zespołu, który prowadzi pomiary bez nas.

  1. 01

    Pytanie badawcze i zakres pomiaru

    Zaczynamy od tego, co jednostka ma mierzyć i w jakich warunkach. Z pytania badawczego wynika zestaw wskaźników, a dopiero z nich wymagania wobec aparatury. Odwrotna kolejność kończy się sprzętem, którego nie ma jak użyć.

  2. 02

    Dobór aparatury i oprogramowania

    Częstotliwość próbkowania, swoboda ruchu głowy, warunki oświetleniowe i zakres rejestrowanych sygnałów wynikają z procedury. Wskazujemy, co jest konieczne, a co byłoby przepłaceniem przy tym pytaniu.

  3. 03

    Pomieszczenie i stanowisko

    Oświetlenie, odbicia, akustyka, ustawienie uczestnika i miejsce na osobę prowadzącą. Warunki pomiaru rozstrzygają o jakości danych tak samo jak sam przyrząd, a poprawia się je trudniej niż ustawienia programu.

  4. 04

    Procedury operacyjne

    Protokół sesji, kalibracja i jej kryteria, kontrola jakości zapisu, obieg i opis danych surowych. To ta część, która zostaje w jednostce, kiedy zmieni się skład zespołu.

  5. 05

    Szkolenie i przejęcie pracy

    Zespół prowadzi pomiary pod obserwacją, potem samodzielnie, a my zostajemy na konsultacje. Celem jest moment, w którym jednostka nie potrzebuje już nas do rutynowego badania.

Wykres współczynnika Krejtza K w czasie ekspozycji: cienkie linie to krzywe
            pojedynczych uczestników, gruba linia to średnia grupowa, pionowe linie dzielą
            spot na otwarcie, narrację i zakończenie
Do tego prowadzi gotowa procedura: wskaźnik policzony dla każdego uczestnika osobno, średnia grupowa z przedziałem ufności i oś czasu podzielona na fazy ekspozycji. Krejtz K poniżej zera znaczy oglądanie ambientowe, powyżej skupione. Rycina jest poglądowa, wartości przykładowe.
Transfer metodologii

Dokumentacja procedur pomiarowych.

Wdrożenie zamykamy zestawem dokumentów, po których kolejne sesje prowadzi zespół jednostki, również po zmianie składu osobowego. Poniżej to, co ten zestaw zawiera.

Protokół pomiaru
Przebieg sesji krok po kroku, od instrukcji dla uczestnika po warunki przerwania pomiaru. Spisany tak, żeby dwie różne osoby przeprowadziły sesję tak samo.
Kalibracja i kryteria przyjęcia
Procedura kalibracji, próg dokładności, przy którym zapis wchodzi do analizy, i postępowanie przy dryfie. Bez spisanego progu decyzja zapada przy każdym uczestniku od nowa.
Kontrola jakości danych
Odsetek utraconych próbek, artefakty, zapisy do odrzucenia. Reguły ustalone przed zbieraniem danych, bo ustalone po nim są decyzją o wyniku, a nie o jakości.
Obieg i opis danych surowych
Nazewnictwo plików, miejsce przechowywania, kopie, opis zmiennych. Dane surowe mają przetrwać recenzję i pytanie o odtwarzalność kilka lat po publikacji.
Plan analizy
Wskaźniki, sposób ich liczenia i to, czego z nich nie wolno wnioskować. Fiksacja nie znaczy zrozumienie, a pobudzenie zmierzone z przewodnictwa skóry nie mówi o znaku emocji.
Szkolenia

Zakres szkolenia ustalany z zespołem.

Obsługa aparatury zajmuje jeden dzień zajęć. Więcej czasu wymaga zaprojektowanie procedury w konkretnej dziedzinie, bo inaczej wygląda pomiar czytania, inaczej badanie w przestrzeni, a inaczej praca z dzieckiem albo z osobą po udarze. Program i materiały przygotowujemy na podstawie tematyki badań zespołu, stosowanych metod i posiadanej aparatury.

Projekty wielojednostkowe

Kiedy dane zbiera więcej niż jeden zespół.

Projekt międzywydziałowy albo międzyuczelniany rozpada się najczęściej nie na merytoryce, tylko na rozjeździe procedur i kalendarzy. Tę część pracy można przygotować z góry.

Wspólny protokół dla kilku ośrodków

Zestawianie danych z kilku ośrodków w jednej bazie wymaga uzgodnienia procedury, ustawień aparatury i definicji zmiennych. Ustalenia zapadają przed pierwszą sesją, a zgodność sprawdzamy na pomiarze próbnym.

Komunikacja między zespołami

Wydział psychologii, architektury i informatyki nazywają tę samą rzecz trzema słowami. Ustalamy to tak, żeby różnica w słowniku nie okazała się różnicą w procedurze dopiero na etapie analizy.

Prowadzenie prac międzyuczelnianych

Harmonogram, podział zadań, przepływ danych i punkty kontrolne między jednostkami z osobnymi kalendarzami i osobnymi komisjami. Przejmujemy tę część albo wspieramy osobę, która ją prowadzi.

Zgody i komisja etyczna

Każda jednostka ma własną komisję i własny wzór zgody. Przygotowujemy opis procedury w formie, którą da się złożyć w kilku komisjach naraz, bez pisania go od nowa.

Finansowanie

Pomagamy znaleźć program finansowania i przygotować dokumentację.

Wniosek pisze się obok dydaktyki, pomiarów i terminów, które już stoją w kalendarzu. Przejmujemy z niego tę część, która dotyczy pomiaru, żeby zespół nie składał jej od zera między zajęciami.

Zaczynamy od doboru ścieżki: który program pasuje do tematu, co w nim rozstrzyga o ocenie i na kiedy przypada nabór. Potem przygotowujemy samą część badawczą, czyli pytanie i operacjonalizację, procedurę, specyfikację aparatury, szacowany czas sesji i liczebność próby oraz kosztorys części pomiarowej.

Recenzent czyta to jako jedną całość, więc i powstaje jako całość, a nie jako opis sprzętu dopisany do gotowego budżetu.

Znamy wymagania NCN, NCBR, programu Horizon Europe, Funduszy Norweskich i programów regionalnych. Przy projektach prowadzonych w konsorcjum wchodzimy jako partner, co opisuje osobna podstrona o pracach badawczo-rozwojowych.