Badania UX

Użytkownik powie, że wszystko było jasne

Testujemy aplikacje, serwisy i formularze na realnym zadaniu. W jednej sesji rejestrujemy ścieżkę wzroku, mimikę i aktywność EEG, a zaraz po zadaniu przeprowadzamy wywiad. Najciekawsze w tym badaniu jest zwykle to, co pomiar pokazuje, a deklaracja przemilcza.

  1. Wzrokgdzie i w jakiej kolejności
  2. Mimikaz jaką reakcją
  3. EEGjakim kosztem
  4. Wywiadi co powie o tym potem
Co mierzymy

Cztery metody, każda o czym innym.

Każda metoda odpowiada na inne pytanie i każda ma granicę, za którą przestaje być wiarygodna. Dlatego zestawiamy je razem, a nie dobieramy jednego pod tezę.

Ścieżka wzroku

Które elementy ekranu zostały zauważone, w jakiej kolejności i po jakim czasie od wyświetlenia. Widać z tego, co użytkownik pomija bez czytania, gdzie wraca po potwierdzenie i które pola sprawdza wzrokiem, zanim ich dotknie.

Fiksacja nie znaczy zrozumienie. Wzrok może stać na komunikacie, którego użytkownik nie przyswoił, i to widać dopiero w zestawieniu z pozostałymi metodami.

Mimika

Kierunek reakcji i poziom zaangażowania w czasie, liczone z zapisu twarzy. Daje znacznik czasu dla zaskoczenia, dezorientacji i zniecierpliwienia, czyli dla momentów, których użytkownik po zadaniu zwykle nie potrafi wskazać.

Sam sygnał nie mówi, co reakcję wywołało. Przyczynę wskazuje dopiero nagranie ekranu w tej samej sekundzie i pytanie zadane po zadaniu.

EEG

Poziom koncentracji i wyciszenia w trakcie kolejnych kroków. Pokazuje, ile uwagi kosztuje dany etap procesu i w którym momencie użytkownik przestaje pracować nad zadaniem, choć wciąż patrzy w ekran.

Pomiar dotyczy stanu, nie miejsca. Nie wskaże pola ani przycisku, więc bez okulografii nie da się przypisać kosztu do konkretnego elementu interfejsu.

Wywiad pogłębiony

Rozmowa zaraz po zadaniu, przy świeżej pamięci, prowadzona wokół konkretnych momentów z nagrania. Stąd biorą się powody rezygnacji, oczekiwania wobec procesu i lista rzeczy, których w interfejsie zabrakło.

To deklaracja, więc podlega pamięci i uprzejmości. Użytkownik oceni formularz jako prosty i w tej samej rozmowie opisze krok, przy którym pomiar pokazał spadek koncentracji i reakcję negatywną.

Sedno metody

Rozbieżność jest wynikiem, nie błędem pomiaru.

Moment oczekiwania na załadowanie ekranu nie zostawia śladu w deklaracji. Użytkownik go nie pamięta albo tłumaczy własnym łączem. W zapisie widać go jednak od razu: wzrok nie ma czego szukać, reakcja schodzi poniżej poziomu spoczynkowego, koncentracja spada. To nie jest opinia o interfejsie, tylko zdarzenie z konkretną sekundą, którą da się pokazać zespołowi rozwijającemu produkt.

oczekiwanie na ekranwzrok, fiksacjemimika, walencjaEEG, koncentracja0 s30 s60 swywiad po zadaniu:„chyba mi zaciął się internet”
Ten sam fragment sesji w trzech torach. Zaznaczony moment to oczekiwanie na ekran, którego użytkownik po zadaniu nie zgłosił jako problemu interfejsu.
Komplementarność

Na jakie pytanie odpowiada która metoda.

Zestawienie czytamy wierszami. Większość pytań ma jedną naturalną metodę, ale ostatni wiersz nie ma jej wcale, bo zgodności deklaracji z zachowaniem nie da się sprawdzić żadną metodą osobno.

Które metody odpowiadają na które pytanie badawcze
Pytanie zamawiającegoWzrokMimikaEEGWywiad
Czy element został zauważony?Wzrok: odpowiadaMimika: nie odpowiadaEEG: nie odpowiadaWywiad: nie odpowiada
W jakiej kolejności użytkownik czytał ekran?Wzrok: odpowiadaMimika: nie odpowiadaEEG: nie odpowiadaWywiad: nie odpowiada
Co zostało pominięte bez czytania?Wzrok: odpowiadaMimika: nie odpowiadaEEG: nie odpowiadaWywiad: nie odpowiada
W którym momencie pojawiła się frustracja?Wzrok: nie odpowiadaMimika: odpowiadaEEG: odpowiadaWywiad: nie odpowiada
Czy reakcja na komunikat była pozytywna?Wzrok: nie odpowiadaMimika: odpowiadaEEG: nie odpowiadaWywiad: nie odpowiada
Ile uwagi kosztował ten krok?Wzrok: nie odpowiadaMimika: nie odpowiadaEEG: odpowiadaWywiad: nie odpowiada
Dlaczego użytkownik wrócił na początek?Wzrok: nie odpowiadaMimika: nie odpowiadaEEG: nie odpowiadaWywiad: odpowiada
Czego w interfejsie zabrakło?Wzrok: nie odpowiadaMimika: nie odpowiadaEEG: nie odpowiadaWywiad: odpowiada
Czy deklaracja zgadza się z zachowaniem?Wzrok: odpowiadaMimika: odpowiadaEEG: odpowiadaWywiad: odpowiada
Jak to wygląda

Przebieg badania.

  1. 01

    Zadanie, nie zwiedzanie

    Użytkownik dostaje jedno konkretne zadanie z ustalonymi parametrami, a pozostałe decyzje podejmuje po swojemu. Scenariusz przesądza, na co badanie odpowie, więc układamy go razem z Wami, zanim ktokolwiek usiądzie do pomiaru.

  2. 02

    Rekrutacja na kompetencję i zachowanie

    Kryterium to nie sama metryczka. Do testu procesu wnioskowego zapraszamy osoby, które takich procesów faktycznie używają i zrobiły to niedawno, bo ktoś, kto widzi taki formularz pierwszy raz w życiu, mierzy naukę obsługi, a nie użyteczność.

  3. 03

    Sesja z czterema metodami naraz

    Aplikacja działa normalnie, na telefonie albo na ekranie, bez makiet i bez klikania przez moderatora. Okulograf, kamera i EEG pracują równolegle, zsynchronizowane co do sekundy, więc każdy sygnał da się później przypisać do widocznego wtedy ekranu.

  4. 04

    Wywiad zaraz po zadaniu

    Rozmowa idzie po momentach z nagrania, nie po ogólnej ocenie. Dzięki temu deklaracja trafia na tę samą oś czasu co pomiar i widać, gdzie jedno rozjeżdża się z drugim.

  5. 05

    Analiza ekran po ekranie

    Każdy ekran procesu dostaje mapę uwagi, ścieżkę wzroku, wycinek sygnałów z zaznaczonym momentem i zestaw deklaracji. Pod spodem stoi wniosek, a obok niego rekomendacja w tej samej linii, żeby dało się z niej zrobić zadanie w backlogu.

Zakres opracowania

Co dostaje zamawiający.

Raport w formie, z której da się zrobić zadania dla zespołu, oraz surowe dane, jeśli chcecie policzyć coś po swojemu.

Materiał z sesji

  • Mapy uwagi dla każdego ekranu procesu
  • Ścieżki wzroku z numeracją fiksacji
  • Nagrania sesji zsynchronizowane z sygnałami
  • Wycinki sygnałów z zaznaczonymi momentami

Wnioski

  • Topline z głównymi wnioskami na jednej stronie
  • Wniosek i rekomendacja parami, jeden do jednego
  • Lista braków zgłoszonych przez użytkowników
  • Ocena całego procesu, nie tylko pojedynczych ekranów

Dane

  • Statystyki AOI: fiksacje, czas, TTFF
  • Wskaźniki emocji i zaangażowania w osi czasu
  • Transkrypcje wywiadów z odniesieniem do nagrań
  • Eksport surowych danych, CSV i format iMotions